فهیمه فقهی نویسنده ای که علاقه تخصصی خود را در حوزه فلسفه و کلام میداند، اولین کار پژوهشی جدی خود را با محوریت مطالعات کلامی منتشر کرده است. فقیهی، ضمن تشریح نقش اساتید در انگیزهبخشی طلاب، به بیان مهمترین چالشهای پژوهشگران در حوزه پرداخت. او در پایان تأکید کرد که هدف نهایی پژوهشهای او این است که دین به عنوان یک برنامه کامل برای حل مشکلات روزمره جامعه، بهویژه نسل جوان، معرفی شود.
۱. لطفاً خودتان را معرفی کنید و بفرمایید چه چیزی باعث شد که تصمیم بگیرید تحصیل در حوزه علمیه و فعالیت پژوهشی را انتخاب کنید؟
به نام خدا
فهیمه فقیهی هسستم، متولد سال ۱۳۶۷. تحصیلاتم را از دانشگاه شروع کردم. سال ۱۳۹۲ در مقطع کارشناسی ارشد فارغ التحصیل شدم. از آنجایی که دروس حوزوی مخصوصا کلام و فلسفه برایم جذاب بود سال ۱۳۹۵ وارد حوزه شدم. با عنایت خداوند سال ۱۴۰۰ سطح دو را در حوزه علمیه معصومیه یزد به پایان بردم و وارد سطح سه شدم. هماکنون در مقطع سطح سه حوزه امام حسین یزد مشغول به تحصیل هستم. همیشه به پژوهش و جستجو علاقه داشتم. این بود که به فعالیتهای پژوهشی علاقهمند شدم.
2. اولین کار پژوهشی جدی شما در حوزه چه بود و چه تجربهای از آن کسب کردید که مسیر پژوهشگریتان را تحت تأثیر قرار داد؟
یک مقاله با عنوان "مطالعه تطبیقی انتقادی مضامین استدلالهای کلامی شیخ صدوق، شیخ مفید و خواجه نصیر طوسی (ره) در اثبات وجود خدا" بود که الحمدالله در مجله پژوهشنانه کلام تطبیقی منتشر شد و انگیزهام را برای پژوهش دوچندان کرد.
3. برای اینکه در درسها و تحقیقات خود موفق باشید، روزانه یا هفتگی چند ساعت مطالعه میکنید و روش خاص شما برای یادگیری بهتر چیست؟
متفاوت هست اما معمولا دو سه ساعت. روش خیلی خاصی ندارم بیشتر سعی میکنم روی فعالیتی که در حال انجامش هستم متمرکز شوم و اینکه فعالیتم مستمر باشد. یعنی حتی اگر نیم ساعت هم شده روزانه به آن فعالیت اختصاص بدهم.
4. از بین تمام دروسی که در حوزه خواندهاید (مثل فقه، اصول، تفسیر، فلسفه)، بیشتر به کدام بخش علاقه دارید و دلیل این علاقه چیست؟
فلسفه و کلام. شاید چون همیشه سوالات زیادی در این زمینه در ذهنم بوده و از یادگیری در این بخش لذت میبردم
5. سختترین بخش یا چالش فعالیت به عنوان یک طلبه پژوهشگر برای شما چه بوده است؟
۱. انگیزه کم و بیعلاقگی سایر طلاب به پژوهش. چون رغبت و انگیزه دیگران در فعالیتها به بقیه هم روحیه میدهد.
۲. نبود بانک مسائل و مشکلات در امور دینی که طلاب بتوانند روی آن موضوعات کار کنند و فرصتی که دارند برای یافتن مسئله پژوهشی از دست نرود. متاسفانه برخی پژوهشکدهها و موسسههایی که به صورت تخصصی کار میکنند حاضر نیستند مسائل پژوهشی را در اختیار بقیه بگذارند.
6. آیا استاد یا مشاوری بوده که در مسیر پژوهش شما تأثیر زیادی داشته باشد؟ لطفاً در مورد نقش ایشان کمی توضیح دهید.
بله هر چه که در این مسیر یاد گرفتم لطف خدا و زحمات اساتیدی بوده که پاسخگو سوالاتم بودند و با تشویقهایشان انگیزه مرا دوچندان کردند. پیگیری اساتید و وقتی که برای پاسخگویی به طلاب اختصاص میدهند می تواند در انگیزه دادن به آنها موثر باشد.
7. مهمترین پیامی که از طریق پژوهشهایتان سعی دارید به جامعه، بهخصوص نسل جوان یا خانوادهها، منتقل کنید، چیست؟
اسلام دینی است توانایی پاسخگویی به شبهات را دارد و مهمتر اینکه مردم فکر نکنند دین یک امر جدای از زندگی آنها است؛ بلکه دین را برنامه زندگی خود بدانند. برای حل مشکلات یا شبهات ذهنی به دنبال چیز دیگری نباشند. خیلی از مسائل با رعایت توصیههای دینی قابل حل است.
8. حوزه علمیه چه امکاناتی را برای پژوهشگران فراهم کرده است و شما چقدر از این امکانات توانستهاید استفاده کنید؟
دورههای خوبی برای کسب مهارت با اساتید متخصص برگزار شده که واقعا برای من راهگشا بود. اولین مقالهام که منتشر شد نتیجه برگزاری همین دورهها بود.
9. برنامههای شما برای آینده پژوهشیتان چیست؟ آیا قصد دارید در یک رشته خاص به تخصص برسید یا کتاب و مقالهای منتشر کنید؟
بله به امید خدا می خواهم این مسیر را تا رسیدن به تخصص لازم طی کنم و توان پاسخگویی در برابر شبهات را کسب کنم. ضمن اینکه سعی میکنم رویکردم در پژوهش بر حل مسائل باشد نه صرفا چاپ مقاله.
10. اگر بخواهید به طلابی که تازه وارد حوزه شدهاند یک توصیه مهم برای موفقیت بدهید، آن توصیه چیست؟
همیشه در هر جایی که هستند سعی کنند روی وظیفه خودشان متمرکز شوند. هیچ وقت تلاش و پشتکار را رها نکند. قطعا چیزی نیست که با تلاش به دست نیاید. و ناامید هم نشوند چون قطعا خدا شاهد زحمات و تلاشهایشان هست و حتما به نتیجه رضایتبخش میرسند. البته که مسیر طلبگی سختیهای خودش را دارد؛ اما آنها سعی کنند در برابر ناامیدیهایی که از سوی دوستان یا افراد جامعه تزریق میشود مقاومت به خرج دهند و توکلشان به خدا باشد.
