به گزارش روابط عمومی مدرسه علمیه حضرت سیدالشهدا(ع) یزد؛ اعظم صنیعی معاون پژوهش این مدرسه از برگزاری نشست علمی پژوهشی با موضوع " بررسی ابعاد تربیتی آیه " الرجال قوامون علی النساء" خبر داد.
در این نشست حجت الاسلام مدبری استاد حوزه و دانشگاه به تبیین مفاهیم «ریاست» و «تدبیر» در نهاد خانواده با تمرکز بر آیه ۳۴ سوره نساء پرداخت و بر غیرقابل تفکیک بودن این دو مفهوم در خانواده استدلال کرد.
در ابتدای نشست استاد مدبری تفاوت مفهومی میان «تدبیر» (اداره عملی امور) و «ریاست» (اقتدار و حق تصمیمگیری نهایی) را توضیح داد و گفت: هرچند در برخی سازمانها تدبیر میتواند بدون ریاست وجود داشته باشد، اما در ساختار خانواده این تفکیک کارآمد نیست. نگاه صرفاً تدبیری، مرد را تنها مدیر امور روزمره میداند و این امر در تصمیمات اساسی و تعارضهای خانوادگی به ضعف اجرایی و سردرگمی منجر میشود. در مقابل، نگاه «ریاست-تدبیری» تأکید میکند که خانواده بهعنوان نهادی تعهدآور و بلندمدت، نیازمند اقتدار ساختاری است تا تدبیر مؤثر امکانپذیر شود؛ بنابراین ریاست و تدبیر در خانواده بهطور ذاتی درهمتنیدهاند.
وی افزود: مبنای قرآنی این دیدگاه، آیه «الرجال قوامون علی النساء بما فضل الله بعضهم علی بعض و بما انفقوا من اموالهم ...» است. واژه «قوامون» ناظر به سرپرستیای است که هم اقتدار و هم مدیریت را شامل میشود.
استاد نشست با اشاره به تأکید نحوی آیه بر «باء» سببیت خاطر نشان کرد: این آیه نشان میدهد که قوامیت مرد به دو علت اعطا شده اس: اول، تفاوتهای خلقتی و تفضیل الهی متناسب با نقش سرپرستی و دوم تعهد اقتصادی مرد و مسئولیت انفاق مالی.
در ادامه مدبری با تحلیل تفاوتهای ذاتی زن و مرد از حیث کارکرد ذهنی گفت: زن دارای ریزبینی و توانمندی بالا در مدیریت جزئیات و نیازهای ظریف روزمره است، در حالی که مرد در حفظ دید کلان، ثبات ساختاری و تصمیمگیریهای راهبردی کارآمدتر است. این تفاوتها ضرورت وجود یک مرجع نهایی در تصمیمات کلان خانواده را توجیه میکند.
استاد نشست با بکاربردن مثال های متعدد به جمع بندی مباحث مطرح شده پرداخت و گفت: ریاست و تدبیر در خانواده از هم جداشدنی نیستند و تفکیک آنها موجب تضعیف اداره خانواده میشود؛ همچنین قوامیت مرد به معنای حذف نقش زن نیست، بلکه نقش زن در مدیریت جزئیات مکمل مدیریت کلان مرد است و هر یک از زن و مرد بر اساس ویژگیهای خلقتی و مسئولیتهای شرعی، در حوزهای خاص برتری عملکردی دارند و پایداری خانواده در گرو هماهنگی این دو نقش است.
